Komunikat Ministerstwa Zdrowia o procedurach medycyny estetyczno-naprawczej – konsekwencje prawne i granice interpretacji
W dniu 30 stycznia 2026 r. Ministerstwo Zdrowia opublikowało komunikat dotyczący procedur medycyny estetyczno-naprawczej. Dokument ten wywołał liczne kontrowersje, zwłaszcza w środowisku kosmetologicznym, a w debacie publicznej pojawiły się uproszczone interpretacje sugerujące całkowity zakaz wykonywania zabiegów estetycznych przez kosmetologów. Tego rodzaju wnioski nie znajdują jednak jednoznacznego oparcia w treści komunikatu ani w obowiązującym systemie prawa.
Celem niniejszego artykułu jest rzetelne wyjaśnienie, czego komunikat dotyczy, a czego nie reguluje, oraz jakie rzeczywiste skutki prawne może on wywoływać w praktyce gabinetów estetycznych.
Komunikat a system źródeł prawa
Na wstępie należy podkreślić, że komunikat Ministerstwa Zdrowia nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP. Nie stanowi ustawy ani rozporządzenia i nie wprowadza samodzielnie nowych norm prawnych.
Jego funkcja polega na:
- zaprezentowaniu stanowiska interpretacyjnego organu administracji,
- wskazaniu, jak Ministerstwo rozumie pojęcie „procedur medycyny estetyczno-naprawczej”,
- zarysowaniu kierunku stosowania już obowiązujących przepisów.
Oznacza to, że komunikat nie może sam w sobie zakazywać wykonywania określonych czynności, lecz wpływa na sposób ich kwalifikowania przez organy kontrolne i sądy.
Czym według Ministerstwa są procedury medycyny estetyczno-naprawczej
Z komunikatu wynika, że Ministerstwo Zdrowia traktuje procedury medycyny estetyczno-naprawczej jako świadczenia zdrowotne, czyli działania ingerujące w organizm człowieka, obarczone podwyższonym ryzykiem i wymagające wiedzy medycznej.
Kluczowe jest tu pojęcie „naprawczej”, które przesuwa akcent:
- z samej poprawy wyglądu,
- na ingerencję w struktury tkanek i funkcjonowanie organizmu.
Tym samym Ministerstwo wskazuje, że chodzi nie o całą estetykę jako taką, lecz o określoną kategorię procedur, których charakter wykracza poza klasyczną kosmetologię.
Świadczenie zdrowotne – kryterium decydujące
Zgodnie z ustawą o działalności leczniczej, świadczeniem zdrowotnym są działania służące:
- zachowaniu,
- ratowaniu,
- przywracaniu,
- poprawie zdrowia.
W praktyce oznacza to, że o kwalifikacji danej czynności decyduje:
- cel zabiegu,
- stopień inwazyjności,
- ryzyko powikłań,
- konieczność kwalifikacji pacjenta oraz postępowania w razie komplikacji.
Nie decyduje natomiast:
- nazwa zabiegu,
- nazwa zawodu wykonawcy,
- zapis w regulaminie gabinetu,
- deklaracja, że „to nie jest procedura medyczna”.
Prawo ocenia rzeczywistą treść czynności, a nie jej opis marketingowy.
Co komunikat oznacza dla kosmetologów – a czego nie przesądza
Komunikat Ministerstwa Zdrowia:
- nie zakazuje kosmetologom wykonywania zabiegów estetycznych jako takich,
- nie eliminuje kosmetologii jako zawodu,
- nie wprowadza generalnego zakazu działalności estetycznej.
Wskazuje natomiast, że procedury medycyny estetyczno-naprawczej, rozumiane jako świadczenia zdrowotne, powinny być wykonywane wyłącznie przez osoby posiadające prawo wykonywania zawodu lekarza lub lekarza dentysty oraz odpowiednie kwalifikacje.
Oznacza to, że:
- granica przebiega nie pomiędzy zawodami,
- lecz pomiędzy rodzajami czynności.
Kosmetologia a estetyka „naprawcza” – realna linia demarkacyjna
Kosmetologia co do zasady obejmuje:
- zabiegi pielęgnacyjne,
- działania poprawiające wygląd,
- procedury estetyczne.
Medycyna estetyczno-naprawcza – według interpretacji Ministerstwa – dotyczy:
- głębokiej ingerencji w tkanki,
- procedur o charakterze biologicznym lub strukturalnym,
- działań wymagających kwalifikacji medycznej i leczenia ewentualnych powikłań.
Granica ta nie jest umowna, lecz wynika z analizy ryzyka i charakteru ingerencji w organizm człowieka.
Znaczenie komunikatu w praktyce
Komunikat Ministerstwa Zdrowia:
- nie zmienia prawa,
- ale zwiększa ryzyko prawne przy wykonywaniu procedur granicznych,
- będzie stanowił punkt odniesienia dla organów kontrolnych, biegłych i sądów.
Dla właścicieli gabinetów oznacza to konieczność:
- świadomej analizy każdego zabiegu,
- oddzielenia procedur kosmetologicznych od świadczeń zdrowotnych,
- rezygnacji z argumentacji opartej wyłącznie na nazwach i deklaracjach.
Podsumowanie
Komunikat Ministerstwa Zdrowia dotyczy procedur medycyny estetyczno-naprawczej, a nie całej branży estetycznej. Nie wprowadza on automatycznego zakazu działalności kosmetologicznej, lecz wyraźnie wskazuje, że procedury o charakterze świadczeń zdrowotnych powinny pozostawać w rękach lekarzy.
Ostatecznie o legalności danej czynności nie decyduje to, kto ją wykonuje, lecz czym ta czynność w istocie jest – pod względem celu, zakresu ingerencji i ryzyka zdrowotnego.
